Bouwregelgeving & Techniek (Bbl & NEN)

BENG-eisen voor nieuwbouw: drie afzonderlijke indicatoren

vastgesteldvanaf 1 januari 2021Besluit bouwwerken leefomgeving, art. 4.149 en tabel 4.148

Nieuwbouw waarvoor sinds 1 januari 2021 een omgevingsvergunning wordt aangevraagd moet voldoen aan toepasselijke eisen voor energiebehoefte, primair fossiel energiegebruik en hernieuwbare energie. De grenswaarden verschillen naar gebouwtype en gebruiksfunctie.

Wat houdt het in

BENG staat voor bijna energieneutrale gebouwen. De regeling beoordeelt nieuwbouw aan de hand van drie indicatoren die elk een eigen functie hebben. BENG 1 begrenst de energiebehoefte voor verwarmen en koelen. BENG 2 begrenst het primaire fossiele energiegebruik. BENG 3 stelt een minimum aan het aandeel hernieuwbare energie.

De eerste twee indicatoren worden uitgedrukt in kilowattuur per vierkante meter gebruiksoppervlak per jaar, de derde in procenten. Een gunstige uitkomst voor één indicator vervangt niet de andere toetsen. De berekening vindt plaats volgens de aangewezen energieprestatiemethode NTA 8800. Het gaat om een gestandaardiseerde gebouwberekening, niet om het werkelijke gedrag van iedere gebruiker.

Voor wie geldt het

Vastgoedbeleggers en particuliere verhuurders krijgen met BENG te maken wanneer zij nieuwbouw ontwikkelen of verwerven. Woningcorporaties moeten de eisen verwerken in hun programma van eisen en de uitvraag aan bouwpartners. Een VvE kan bij een nieuw appartementencomplex belang hebben bij het controleren van de overdracht van gezamenlijke installaties en de bijbehorende documentatie.

Ook kantooreigenaren en andere opdrachtgevers voor utiliteitsnieuwbouw vallen onder het stelsel, voor zover de voorschriften hun gebruiksfunctie aansturen. De concrete grenswaarden zijn niet voor elk gebouw hetzelfde. De woningbouwindicatoren klakkeloos overnemen voor een kantoor of een gemengd gebouw is daarom geen juiste aanpak.

Sinds/vanaf wanneer

De eisen gelden voor aanvragen van een omgevingsvergunning vanaf 1 januari 2021. Zij vervingen voor nieuwbouwaanvragen de vroegere energieprestatiecoëfficiënt, de EPC. Sinds de invoering van de Omgevingswet zijn de relevante voorschriften opgenomen in het Bbl.

De aanvraagdatum is dus een belangrijk vertrekpunt. Daarnaast moeten de voor het project toepasselijke normversies en eventuele wijzigingen worden gecontroleerd. De invoering van nieuwe Europese doelen maakt een bestaande BENG-berekening niet automatisch waardeloos, maar vraagt wel aandacht voor het geldende Nederlandse voorschrift op het juiste moment.

Uitzonderingen

De korte aanduiding “alle nieuwbouw” moet worden gelezen samen met de wettelijke gebruiksfuncties, tabellen en bijzondere bepalingen. Niet elke onverwarmde ruimte of elk afzonderlijk bouwwerk heeft hetzelfde toetsingsregime. Laat bij twijfel de exacte aansturing beoordelen.

Bestaande woningen moeten niet alleen vanwege hun ouderdom alsnog aan alle BENG-nieuwbouweisen voldoen. Bij verbouw of ingrijpende renovatie kunnen andere energieprestatievoorschriften gelden. Daarnaast bestaan bij woningen voorschriften om oververhitting te beperken. Die beoordeling is niet hetzelfde als BENG 1, 2 of 3 en verdient een afzonderlijke controle in het ontwerp.

Wat betekent het in de praktijk

BENG maakt integraal ontwerpen belangrijk. Gebouwvorm, glasoppervlak, isolatie, kierdichting, ventilatie en warmteopwekking beïnvloeden elkaar. Een groter aantal zonnepanelen lost een te hoge energiebehoefte van de gebouwschil niet vanzelf op. Begin daarom met een samenhangend ontwerp in plaats van pas vlak voor de vergunningaanvraag een berekening te bestellen.

Voor de exploitatie is van belang dat BENG geen gegarandeerde energierekening oplevert. Huishoudelijke apparatuur en gebruikersgedrag vallen niet op dezelfde manier binnen deze berekening. Er is geen universele eurobesparing per BENG-woning uit de regeling af te leiden. Laat investeringsvarianten en verwachte exploitatiekosten afzonderlijk doorrekenen, met transparante aannames over energieprijzen en gebruik.

Wat moet je nu doen

  1. Bepaal de aanvraagdatum, gebruiksfuncties en bijbehorende wettelijke grenswaarden voordat het ontwerp definitief wordt.
  2. Schakel een bevoegde energieprestatieadviseur in en bespreek vooraf welke gegevens en bewijzen nodig zijn.
  3. Laat varianten voor schil, installaties en hernieuwbare opwek gezamenlijk doorrekenen, inclusief het risico op oververhitting.
  4. Leg de berekende materiaal- en installatieprestaties vast in het bestek en beoordeel voorgestelde vervangingen tijdens uitvoering.
  5. Verzamel uitvoeringsbewijzen van onderdelen die na afwerking niet meer zichtbaar zijn en zorg voor een passende oplevercontrole.
  6. Draag de definitieve documentatie, onderhoudsinstructies en informatie over de collectieve installaties over aan eigenaar, beheerder of VvE.

Veelgemaakte fouten

Een bekende fout is BENG gelijkstellen aan nul op de meter. BENG ziet op gebouwgebonden energiegebruik; huishoudelijk verbruik maakt een nul-op-de-metervergelijking anders. Ook alleen naar het energielabel kijken is onvoldoende om alle nieuwbouweisen te beoordelen.

Verder kunnen late productwisselingen de berekening aantasten. Een andere warmtepomp, minder zonnepanelen of gewijzigde beglazing kan gevolgen hebben voor de uitkomst. Behandel zulke wijzigingen daarom als ontwerpwijzigingen die opnieuw moeten worden getoetst. Ten slotte mag een theoretisch goede installatie niet slecht worden ingeregeld: wettelijke berekeningen en zorgvuldig dagelijks beheer vullen elkaar aan.

Wilt u dit laten onderbouwen? Renewable Partners helpt met een energielabel laten maken en maatwerkadvies voor verduurzaming.

Boek via Partnerportaal

Veelgestelde vragen

Wat betekenen BENG 1, 2 en 3?

Respectievelijk energiebehoefte, primair fossiel energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie.

Sinds wanneer gelden de eisen?

Voor omgevingsvergunningaanvragen vanaf 1 januari 2021.

Is BENG hetzelfde als nul op de meter?

Nee. BENG beoordeelt gebouwgebonden energiegebruik; huishoudelijk verbruik wordt niet op dezelfde manier meegenomen.

Geldt één grenswaarde voor ieder gebouw?

Nee. De grenswaarden verschillen onder meer naar gebouwtype en gebruiksfunctie.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 26 oktober 2026.

Geldt dit voor uw panden?

Upload uw adressenlijst en zie per object welke regels van toepassing zijn.